Menu
🔎 🌎 NL Klassencode 🔑 Inloggen Abonnement

Experiment van Morgan HTML5

Samenvatting

Deze animatie verbeeldt een experiment van monohybride kruising, uitgevoerd door de geneticus Thomas H. Morgan.

Bij dit experiment onderzocht Morgan de oogkleur van een vlieg, de zogeheten fruitvlieg. Deze is samengesteld uit twee ‘zuivere’ lijnen, wat wil zeggen dat alle kruisingen in dezelfde lijn individuen met hetzelfde ouderlijke fenotype opleveren. Een van deze lijnen bestond uit het ‘wildtype’ fenotype met rode ogen en het ander het ‘gemuteerde’ fenotype met witte ogen.

Met een rigoureuze statistische methode over een grote vliegenpopulatie bestudeerde Morgan het kruisen van wildtype vrouwtjes met rode ogen met gemuteerde mannetjes met witte ogen (oudergeneratie P).

Hieruit bleek dat 100% van de F₁-afstammelingen van het wildtype waren. Een van de twee ouderlijke kenmerken is verdwenen. Het onderzoek leidt hieruit af dat het gemuteerde allel (w) van het gen dat verantwoordelijk is voor de oogkleur recessief is, en het wildtype allel (W⁺) is dominant.

Bij een tweede ronde kruist hij de individuen van de F₁-generatie en merkt op dat bij de F₂-generatie het recessieve kenmerk bij 25% van de afstammelingen weer verschijnt. Deze resultaten worden bevestigd door de wetten van Mendel, maar er is een verschil: Bij de F₂-generatie wordt het recessieve kenmerk uitsluitend bij mannetjes aangetroffen.

Morgan leidde daaruit af dat het gen voor oogkleur wordt overgebracht door de geslachtschromosomen van de fruitvlieg, en specifiek door het X-chromosoom. Het is niet aanwezig in het Y-chromosoom. Ook wordt bij mannetjes de oogkleur uitsluitend bepaald door het door de moeder overgebrachte X-chromosoom. De manier waarop het gen voor de oogkleur wordt overgebracht, is geslachtsgebonden.

Bij fruitvliegen bevatten de celkernen net als bij mensen een vast aantal chromosoomparen die autosomen worden genoemd (bij fruitvliegen 3 en bij de mens 22) en één paar geslachtschromosomen. Bij het vrouwtje is het paar gelachtschromosomen opgebouwd uit twee X-chromosomen, terwijl dit bij het mannetje uit één X- en één Y-chromosoom bestaat.

Klik op de knop ‘Volgende stap’ om de animatie te doorlopen.

Leerdoelen

  • Geslachtsgebonden erfelijkheid begrijpen.
  • Het begrip mutatie begrijpen.
  • Het gebruik van het Punnett-vierkant begrijpen.

Informatie

Het werk van Thomas H. Morgan (1866-1945) en zijn team is een bevestiging van de chromosomenerfelijkheidsleer, volgens welke genen worden overgebracht door chromosomen. In 1933 ontving hij…

Meld je aan om het allemaal te zien!